In het kader van het dossier 'Starterstraject' presenteert Bizcover een reeks artikels om starters te vergezellen op hun weg naar succes. We gaan hier dieper in op het valideren van uw idee door de markt. Met een marktonderzoek bemachtigt u een schat aan informatie waarmee u uw product of dienst kunt optimaliseren en uw onderneming versterken. Maar welke verschillende soorten studies bestaan er, en hoe begint u eraan? Nicole Huyghe, oprichtster van onderzoeksbureau Boobook, brengt u de basics bij.

Kwalitatief vs. kwantitatief

U kiest natuurlijk voor een bepaalde aanpak in functie van uw middelen

Eerst en vooral is er een belangrijk onderscheid tussen kwalitatief en kwantitatief marktonderzoek. Een kwalitatief onderzoek vindt plaats bij een beperkte groep mensen en heeft meestal open vragen. Het doel is dieper graven naar de motivatie van de (potentiële) klant. Dit soort onderzoek is vooral interessant voor starters of ondernemers die een gat in de markt willen vullen, omdat het toelaat uw idee of prototype af te toetsen bij een beperkt aantal personen – niet meer dan enkele tientallen – die u gerichte en diepgaande feedback kunnen geven. Houd wel in het achterhoofd dat de feedback die u krijgt niet noodzakelijk geldt voor al uw klanten. 

Bij een kwantitatief onderzoek gaat u een grote groep mensen, van 500 tot 1000, bevragen met gerichte vragen – denk aan de klassieke enquête met meerkeuzevragen. Het doel van dit soort survey is veel data verzamelen over een zo representatief mogelijke staal van uw klanten. 

Kwalitatief onderzoek met een focusgroep of diepte-interviews

Een van de meest gebruikte manieren om een kwalitatief onderzoek uit te voeren is via één of meerdere focusgroep(en): een groep van maximum een tiental personen die in gesprek gaat rond een onderwerp dat u vooraf bepaalt. Als u een kwalitatief onderzoek wilt doen, houd dan rekening met het volgende:

  • Stel uw groep zo samen dat deze zo representatief mogelijk is voor uw cliënteel: bijvoorbeeld niet enkel gepensioneerde mannen, maar een mix van mannen en vrouwen, jong en oud. Beroep u op uw netwerk (familie, kennissen, …) om deze groep samen te stellen, maar vermijd mensen met te sterke banden met uw bedrijf – dus geen leverancier. Klanten aanspreken is uiteraard wel een goed idee.

  • Zorg voor een aangename locatie die gesprekken aanmoedigt en voorzie een incentive, zoals een waardebon voor uw zaak, zodat uw respondenten zeker opdagen.

  • Leg vooraf duidelijk vast waarover u het wilt hebben en bereid het gesprek voor. Durf tijdens het gesprek ook ingrijpen als het een onvoorziene wending neemt. U houdt er best ook rekening mee dat de voorbereiding, het gesprek zelf en de analyse ervan tijdrovende bezigheden zijn.

  • U kunt ook persoonlijk diepte-interviews – diepgaande gesprekken met slechts één persoon – van verschillende mensen afnemen. Dan hoeft u met de eerste twee punten minder rekening te houden, want dat kunt u ook via de telefoon of het internet doen.

Het gesprek opnemen is een goede manier om achteraf een analyse te maken, maar een opname herbeluisteren neemt tijd in beslag. Daarom hebben notities ook zeker hun nut. Hierin zoekt u best naar statements of opmerkingen die met elkaar verband houden. Zo reconstrueert u uit het gesprek bepaalde inzichten of tendensen die van toepassing zijn op uw bedrijf of product. Komt hieruit bijvoorbeeld naar voren dat uw klanten vaak online actief zijn, dan is het misschien tijd om uw online aanwezigheid op te krikken.

Kwantitatief onderzoek via internet

De meest voor de hand liggende methode om aan kwantitatief onderzoek te doen is via e-mail of uw Facebookpagina. Vraag bijvoorbeeld aan uw klantenbestand of fans om een online enquête in te vullen. Er bestaan verschillende eenvoudige en gratis tools om zulke enquêtes op te stellen, zoals SurveyMonkey. Achteraf geven ze de resultaten overzichtelijk weer, wat het u vergemakkelijkt om er conclusies uit te trekken.

Voor u de vragenlijst opstelt, legt u het doel van het onderzoek duidelijk vast en stemt u de vragen daarop af. Om genoeg respondenten te hebben is het bovendien belangrijk dat de uitnodiging aantrekkelijk genoeg is, de vragenlijst niet te lang en de vragen begrijpelijk en ondubbelzinnig zijn. U legt best ook duidelijk uit waarom u het doet en voorzie een kleine prijs of beloning voor de deelnemers.

Dit soort onderzoek zal u vooral cijfermateriaal en percentages opleveren over specifieke aspecten van uw zaak – bijvoorbeeld: 78% van uw klanten is tevreden met uw productaanbod. Het is dus ideaal om concrete problemen bloot te leggen. Daarna is het uiteraard aan u om hier een pasklaar antwoord op te vinden.

Benut de informatie die u heeft

U kiest natuurlijk voor een bepaalde aanpak in functie van de middelen die u ter beschikking heeft. Zoals hierboven aangetoond werd, is een kwalitatieve studie als starter vaak de meest geschikte, soms zelfs de enige realistische optie. Dat neemt niet weg dat kwantitatieve enquêtes op kleine schaal snel georganiseerd kunnen worden, zelfs aan het begin van uw ondernemersavontuur: creatie van een Facebookpagina, een enquête onder uw vroege volgers, populariteitsgegevens van de concurrentie...

Al snel zult u als ondernemer over een schat aan informatie beschikken die u kunt gebruiken om uw idee te valideren en aan te passen - hoe beter u dat doet, hoe meer kans u zichzelf geeft om te slagen. Wat initieel misschien meer werk lijkt, kan later dubbel en dik lonen.

 

Nicole Huyghe

Nicole Huyghe studeerde bio-ingenieur en toegepaste statistiek. Na enkele jaren ervaring te hebben opgedaan bij grote spelers in Londen en Brussel richtte ze in 2002 Boobook op, een onderneming die gespecialiseerd is in geavanceerde data-analyse van en voor bedrijven.