Vlaanderen en Wallonië hebben niet altijd de gemakkelijkste relatie, en voor sommige ondernemers lijkt de taalgrens wel een fysieke barrière. Nochtans zijn we elkaars eerste en grootste klanten. De basis van een goede relatie is, zoals u weet, een wederzijds begrip. Christophe Deborsu en Bart Kruismans, twee landgenoten die het andere landsdeel even goed kennen als het hunne,  geven  daarom advies om uw anderstalige landgenoten beter te leren kennen.

De verschillen tussen Vlamingen en Walen

Zijn er op ondernemersvlak verschillen tussen Vlamingen en Walen?

Kruismans: “De Brusselaars buiten beschouwing gelaten, denk ik dat iedereen in België te bescheiden is, maar Wallonië nog iets meer dan Vlaanderen. Walen zijn nog niet overtuigd van hun eigen troeven. Wanneer ik in de Ardennen kom, verbaast het me bijvoorbeeld hoeveel Nederlanders kano- en kayakbedrijven uitbaten. Het lijkt wel of Walen pas door hadden dat er met zoiets geld te verdienen viel, toen ze Hollanders bootjes in de Ourthe zagen gooien. Het ontbreekt hen dus ook wat aan ondernemersgeest.”

“Walen kunnen – net als Vlamingen – hard werken. Dat heb ik zelf al meermaals meegemaakt, bijvoorbeeld tijdens Festival du Rire in Rochefort, waar een ploeg zich weken uitslooft om een fantastisch festival te organiseren. Maar ze moeten meer ambitie durven tonen en meer geloven in zichzelf. Ze kijken vaak met bewondering of zelfs afgunst naar het rijkere noorden, terwijl ze blind blijven voor de troeven van hun eigen regio.”

Deborsu: “Vlaanderen is inderdaad rijker dan Wallonië, een Vlaming verdient namelijk gemiddeld 17% meer dan een waal. Toch merk ik dat er tegenwoordig een generatie jonge, Waalse ondernemers klaar staat met een volledig andere mentaliteit. Ze hebben de wilskracht om opnieuw mooie dingen te laten zien met het gewest en proberen elk nadeel in hun voordeel om te buigen, zoals Go4Padel. Veel werklozen betekent bijvoorbeeld ook veel inzetbare arbeidskrachten en goedkopere arbeid.”

Op welke vlakken komen we wel overeen?

Deborsu: “We hebben een gezamenlijke geschiedenis van 550 jaar en een gemeenschappelijke katholiek-religieuze achtergrond. Dat resulteert in eigenschappen die zowel bij Vlamingen als bij Walen terugkomen.”

Kruismans: “Iets typisch Belgisch is zelfspot, daar zijn wij kampioen in terwijl bijvoorbeeld Fransen of Nederlanders het veel minder of helemaal niet kennen. Als ik mijn shows aanpas om te toeren in Nederland, moet ik veel meer veranderen dan voor een Waals publiek. Buiten vertalen naar het Frans kan ik quasi alles behouden.”

De taalgrens oversteken

Zijn Vlamingen en Walen anders in de omgang?

Kruismans: “Het cliché dat Walen vriendelijker zijn klopt volgens mij wel. Ik denk dat dit komt omdat in Wallonië meer open ruimte en platteland is dan in Vlaanderen. Het noorden is bij wijze van spreken een grote stad geworden, met de bijhorende drukte en stress.”

“Op ondernemersvlak resulteert dit bij Walen in professionele relaties die warmer en persoonlijker zijn, terwijl Vlamingen gereserveerder zijn en liever enige afstand bewaren. Bij de eerste contacten met iemand van over de taalgrens kan dit verwarrend zijn, omdat het soms niet duidelijk is wat geaccepteerd wordt en wat niet. Maar al bij al zijn dit kleine verschillen die niet onoverkomelijk zijn.”

Deborsu: “Ik denk niet dat Walen vriendelijker of warmer zijn dan hun noorderburen. Mijn ervaring leert me dat de mensen in bijvoorbeeld Namen elkaar evenveel begroeten op straat als in Antwerpen. Taal blijft daarentegen wel een heel gevoelig punt, misschien zelfs nu meer dan vroeger. Franstaligen zijn op dit vlak veel formeler dan Nederlandstaligen. In Wallonië is de ‘vous’-vorm de standaard, terwijl Vlamingen veel sneller omschakelen van ‘u’ naar ‘je’ en ‘jij’.”

Welke raad geven jullie mee aan een ondernemer die de taalgrens oversteekt?

Deborsu: “Een gouden raad: zoek iemand die de taal heel goed beheerst, of beter nog, iemand wiens moedertaal de andere landstaal is. Ik spreek uit ervaring, want als ik geen Nederlands had gesproken, was ik nooit zo bekend geweest in Vlaanderen als nu, en ik ben er van overtuigd dat dit voor Bert ook geldt.”

“Weet daarnaast dat contracten in Wallonië formeler  worden opgesteld. Vlamingen leggen in hun contract de grote lijnen vast en de rest wordt achteraf wel geregeld. Wallonië steunt meer op de Franse traditie, waarbij alle punten en komma’s in orde moeten zijn om eventuele onenigheid te voorkomen.”

Kruismans: “Daarentegen is Vlaanderen een stuk stipter. Een Vlaming zal het aanvaardbaar vinden om 10 minuten te wachten, maar niet langer. In Wallonië is naar mediterraans voorbeeld een half uur te laat komen niet zo ongewoon. Het logische gevolg hiervan is dat in het algemeen alles er ook iets chaotischer verloopt, maar het werk geraakt wel altijd gedaan.”

Heeft een samenwerking over de taalgrens voordelen?

Deborsu: Absoluut. Het verbaast me bijvoorbeeld dat er niet meer Vlaamse tv-programma’s in Wallonië worden uitgezonden en vice versa. Ik ben er namelijk zeker van dat een serie als ‘Van vlees en bloed’ ook zou aanslaan in het zuiden van het land. We zijn elkaars eerste klanten en kunnen veel voor elkaar betekenen. U moet het niet zien als een of-of, maar een en-en verhaal. We winnen allebei bij een samenwerking want we hebben beiden sterke troeven.”

Bijdrage:

Christophe Deborsu

Christophe Deborsu begon zijn carrière als journalist bij de RTBF. Hij werd in Vlaanderen bekend door zijn wekelijkse bijdrages aan het programma ‘De Zevende Dag’ en zijn bestseller ‘Dag Vlaanderen’, waarin hij Wallonië voorstelt aan de Vlamingen. Hij is na een passage bij Woestijnvis nu presentator bij RTL TVi.

Verzend