Eind juli vond in het zuiden van het land weer de Foire de Libramont plaats, de jaarlijkse hoogmis van de land- en bosbouwsector en de grootste openluchtbeurs ter wereld. Voor landbouwers is het niet alleen het moment om collega’s, leveranciers, afnemers en andere partners te ontmoeten, maar ook om na te denken over wat ze doen, en hoe ze verder kunnen groeien als ondernemer. Jan de Keyser, Directeur van de agrarische divisie bij BNP Paribas Fortis, geeft zijn kijk op de zaken.

Binnen BNP Paribas Fortis hebben we de afgelopen jaren van pieken en dalen veel ervaring opgedaan met uiteenlopende agrarische bedrijven. Het valt me op dat goed draaiende bedrijven aandacht besteden aan de hieronder beschreven zeven kernpunten. Graag daag ik land- en tuinbouwers uit om het komende jaar in minimaal één onderdeel te investeren. Ze vormen de basis voor een gezond bedrijf.

1. Goede managementinformatie

Adequate managementinformatie en zorgvuldige administratie zijn onmisbaar voor goede technische resultaten. Bedrijven van nu zijn te groot en complex om op gevoel te managen. We zien soms matige of slechte resultaten, zonder dat de ondernemer inzicht heeft in het waarom of in staat is om er wat aan te doen. Hij lijkt machteloos te staan.

Inzicht hebben en ‘in control’ zijn, vormen de basis voor goede, voorspelbare resultaten. Houd uzelf en uw medewerkers scherp. Doe eens een proef met een nieuwe methode en toets jezelf met de benchmark. Waar is er ruimte voor verbetering?

2. Goede financiële informatie

Zorg ervoor dat u goed zicht hebt op de kasstroom en ook de onderliggende drijvers. Zijn ze ook opgesplitst naar bedrijfsactiviteit of type product? Wat is de liquiditeitskostprijs of de break-evenprijs? Zijn alle debiteuren en crediteuren in beeld?

Houd privé-uitgaven apart, ook dat geeft inzicht. Maak een liquiditeitsprognose en stel deze bij als de uitgangspunten niet meer kloppen. Zorg dat er voldoende buffer is voor een prijsdaling of incident. Zijn de gevolgen van de belangrijkste risico’s in beeld? Wat is de waarde van het bedrijf? Vroeger zat het vermogen voor de oude dag in het bedrijf, tegenwoordig is dat bij niet-grondgebonden bedrijven vaak niet meer het geval.

3. Adequaat handelen en flexibiliteit

Marktomstandigheden en ondernemersklimaat veranderen en het is moeilijk om altijd de juiste keuzes te maken. Door adequaat op veranderingen en problemen in te spelen maakt u het verschil. Inzicht is daarbij van belang.

Wat is nu eigenlijk de kern van het probleem? In lijn met de theorie van Darwin zijn het bedrijven die zich het beste aanpassen aan de omstandigheden die succesvol zijn. Grijp dus tijdig en juist in wanneer er zich een probleem voordoet. Hoe langer je wacht, hoe groter de brand wordt. Een goede visie en de juiste focus voorkomen dat u elke dag brandjes moet blussen.

4. Heldere visie en strategie

Probeer een helder zicht en visie te hebben: op uw sector en de markt waarin u actief bent, maar ook van uw bedrijf en uzelf als ondernemer. Zorg voor een heldere stip aan de horizon. Zonder focus en doel beland je op een andere plek dan je had voorzien. Het doel mag best ambitieus zijn, maar moet goed aansluiten op de bestaande situatie en uw eigen competenties.

Gun uzelf de tijd om te groeien als ondernemer. Houd in de gaten hoe de markt zich ontwikkelt of wat de kansen zijn voor verduurzaming. Kiest u voor vaste ketenpartners, of voelt u zich beter in een vrije rol? Bij een stip aan de horizon hoort ook een routekaart. Hoe gaat u uw doel bereiken? Welke investeringen zijn noodzakelijk en welke zijn nice to have?

5. De juiste competenties

Als ondernemer moet je heel wat in je mars hebben. U bent niet alleen dier-/plantverzorger en manager, maar ook voorzitter van uw managementteam, netwerker, onderhandelaar, financieel directeur en inspirator. Stel uzelf de vraag: waar zit mijn kracht en wat kan ik eigenlijk niet zo goed?

Wees daarbij eerlijk en vertrouw op uw talent. Wanneer volgde u nog eens een opleiding? We ervaren dat ondernemers het lastig vinden om hulp te vragen, bijvoorbeeld in stressvolle situaties. Ga samenwerkingen aan met mensen die goed zijn in wat u zelf niet of minder goed kunt.

6. Een sterk team

Uw team bestaat uit familie en personeel, maar ook uit adviseurs, leveranciers en afnemers. Een sterk team vergroot de professionaliteit van het management. Blijf als ondernemer zelf regisseur en hanteer daarbij een open houding. Dat verbetert het meedenken van uw omgeving en de kwaliteit van de besluiten. Zijn externe adviseurs voldoende betrokken en bekwaam? Zijn ze voldoende onafhankelijk? Waar vind u informatie om uw beslissingen te onderbouwen?

Maak heldere keuzes en goede afspraken. Zorg ervoor dat afspraken worden nagekomen. Het is onze ervaring dat ondernemers soms de neiging hebben om bij problemen de regie uit handen te geven, waardoor het bedrijf wegglijdt.

7. ‘Goesting’

Als ondernemer en als mens kunt u niet zonder arbeidsplezier. Zonder een grote portie ‘goesting’ en waardering houdt u het niet vol. Plezier werkt aanstekelijk voor uw gezin, medewerkers en omgeving. Mensen verschillen daarin sterk. Wat voor de ene genieten is, houdt een ander misschien geen twee weken vol.

Duidelijk is dat u het meeste plezier beleeft aan de dingen waar u goed in bent. Daar zit de sleutel voor zowel arbeidsplezier als succes. Succesvolle mensen richten zich op de dingen waar ze goed in zijn en organiseren de rest. Steve Jobs is hier nog steeds een mooi voorbeeld van. Een briljant visionair, maar niet de beste manager. Aspecten als rentmeesterschap (het financiële en zakelijke beheer voeren over de onroerende goederen van iemand anders, n.v.d.r.) en zingeving spelen hier ook een rol. Wat laat je achter als ondernemer en mens, en wat heb je bijgedragen aan een betere wereld?

 

Jan de Keyser

Jan de Keyser, Directeur agrarische divisie bij BNP Paribas Fortis, is, als zoon van een veevoederfabrikant, met beide voeten in de land- en tuinbouw geboren. Doorheen zijn loopbaan blijven ook meerdere van zijn projecten aan de landbouwsector gelinkt.