Olivier Simonis, oprichter en medeoprichter van verschillende bedrijven, deelt met ons de elf belangrijkste lessen die hij heeft geleerd tijdens zijn traject als ondernemer: van de oprichting van het bedrijf tot de lancering van de producten en de ontwikkeling van relaties met de klanten. 

1) Het is nooit te laat om te ondernemen

“Serge en ik waren 40 jaar toen we met Qualifio zijn begonnen. Dit is een beetje atypisch in de wereld van de tech start-ups, maar zeker geen obstakel: op ondernemen staat geen leeftijd!

In feite heeft een bedrijf oprichten op latere leeftijd een aantal voordelen: ik had al een netwerk, professionele ervaring en vooral een duidelijke visie over de bedrijfscultuur die ik wilde creëren. Ik wist al wat ik wilde… en wat ik niet wilde.

Het heeft uiteraard ook een aantal nadelen. Ik had al heel wat verplichtingen (familiaal, financieel). Ik moest mezelf dus snel een loon kunnen uitbetalen, hoe klein ook. Ik kon me niet meer hetzelfde permitteren als toen ik 20 jaar was en nog bij mijn ouders woonde, bijvoorbeeld.”

2) Twee weten meer dan één

“Alleen ga je sneller. Samen ga je verder. Dat klinkt een beetje cliché, maar het geeft goed de noodzaak aan om een of meer complementaire partners te vinden om aan het avontuur te beginnen. 

In het geval van Qualifio stond Serge in voor alle technische aspecten; ik zorgde voor de rest (verkoop, marketing, financiën ...). Dat was ‘ideaal’, want toen we met softwareontwikkeling begonnen, moesten we vanaf het begin een IT-profiel in het bedrijf hebben. Voor een ‘techno’ bedrijf is het uitbesteden van IT een groot risico ...

Er moeten dus complementaire en verschillende competenties zijn, maar op één vlak mag u geen toegevingen doen: uw partner(s) moet(en) uw waarden absoluut delen! Dat brengt ons bij het volgende punt.”

3) Bepaal uw waarden vanaf de eerste dag

“Zorg ervoor dat u van meet af aan een duidelijk beeld hebt van het bedrijf dat u wilt uitbouwen. Bij Qualifio zijn respect, welwillendheid en vriendelijkheid de belangrijkste waarden. In tegenstelling tot wat u misschien denkt, zijn die waarden niet onverenigbaar met uitmuntendheid, kwaliteit, proactiviteit, groei ... Integendeel!

Die waarden, uitgeschreven en geformaliseerd, worden dan de filter om de juiste mensen aan te werven. Als de nieuwe medewerkers deze waarden delen, ontstaat er op een natuurlijke manier een bedrijfscultuur die uw team zal verbinden. Houd bij de aanwerving altijd rekening met de culturele achtergrond en mentaliteit van de kandidaten en niet zozeer met de ‘hard skills’ die ze op de werkvloer kunnen leren.

Deze waarden zullen natuurlijk ook een leidraad zijn voor de acties en beslissingen in de loop van de evolutie van het bedrijf. Als de acties van het management coherent zijn met de gedeelde waarden, ontstaat er een harmonieus bedrijf waar de medewerkers elke dag graag komen werken.”

4) De menselijke factor komt eerst

“Een bedrijf is in de eerste plaats een menselijk avontuur. Dat geldt des te meer in de huidige economie, die gebaseerd is op kennis en weten. Het enige wat echt telt om vooruit te gaan, is goed rekruteren, motiveren, inspireren, werknemers behouden, vertrouwen geven, een team laten groeien en zich laten ontwikkelen.

Als CEO van een klein, groeiend bedrijf is dit vandaag nog steeds mijn prioriteit. Ik besteed overigens bijna 50% van mijn tijd aan rekrutering. Dat is essentieel, want een goede aanwerving zal het verschil maken en kan wonderen doen op het vlak van business, innovatie en impact op de bedrijfscultuur. Bij een aanwerving stel ik me altijd de vraag: “Zal deze persoon het bedrijf sterker maken?”

Een slechte aanwerving zal daarentegen het bedrijf afremmen en veel tijd en geld kosten. Zeker als u pas begint: als u met z'n drieën bent en u werft de verkeerde persoon aan, kan de impact enorm zijn. De eerste aanwervingen zijn dus de meest kritieke.”

5) Discipline en nog eens discipline

Paul Valéry zei: “Uit de grootste discipline groeit de grootste vrijheid". Wees niet bang om van bij de start van het bedrijf gedisciplineerd te werk te gaan. Stel gedetailleerde dashboards op voor de evolutie van uw activiteit en bewaar historische overzichten, documenteer uw directiecomités en raden van bestuur, stel waterdichte overeenkomsten en algemene verkoopsvoorwaarden op, sluit overeenkomsten met uw freelancers waarin clausules over de overdracht van intellectuele eigendomsrechten en bepalingen inzake de GDPR zijn opgenomen, deponeer uw merken, stel een businessplan en een organigram op ...

Sommige dingen kunnen in het begin overbodig lijken, maar u zult zien dat ze essentieel zullen blijken, vooral wanneer u kapitaal wilt ophalen of in geval van een overname. Uw potentiële investeerders zullen een due diligence uitvoeren en alles grondig willen nakijken ... Waarom zou u er dan mee wachten? U kunt beter gedisciplineerd zijn vanaf het begin, want hoe meer het bedrijf groeit, hoe ingewikkelder het wordt. Om een idee te krijgen van de tools, documenten, overeenkomsten die u moet opstellen, kunt u zich laten inspireren door een due diligence.”

6) U hoeft geen 80 uur per week te werken om te slagen

“Net zoals de waarden welwillendheid en respect volledig verenigbaar zijn met de zakenwereld, kan ook het evenwicht privé- en professioneel leven perfect samengaan met uitmuntendheid en kwaliteit. Dat evenwicht is essentieel om alert en rustig te blijven. Ik ken communicatiebureaus waar alles dringend is, waar ‘rush’, pizzamaaltijden en nachtwerk dagelijkse kost zijn. Gevolg: de medewerkers blijven niet. In enkele jaren, of zelfs maanden, zijn ze opgebrand.”

7) Begin snel met verkopen

“Toen we Qualifio lanceerden, vonden we al snel onze eerste klanten en verkochten we hen een product dat in het begin weinig meer was dan een POC (proof of concept).

Aan de andere kant zie ik bedrijven die jarenlang aan een product werken voor ze dit ‘perfecte’ product (dat overigens nooit perfect zal zijn ...) op de markt brengen en het direct te testen bij de klanten. Dat is eigenlijk ‘overengineering’.

Wij kozen voor het omgekeerde: we lanceerden een product dat nog lang niet klaar was en dat evolueerde (en nog steeds evolueert) op basis van de permanente feedback van de gebruikers. Als ik opnieuw zou moeten beginnen, zou ik nog steeds voor deze aanpak kiezen. Dankzij die aanpak zijn we geen richting uitgegaan die onze klanten niet aanstond.”

8) Blijf gefocust

“In een ondernemerstraject kom je elke dag duizend en één keer in de verleiding om iets anders te doen, om een parallel project te ontwikkelen, om het product verder te ontwikkelen dan zijn kernmissie. Anderen zullen u waarschijnlijk zeggen dat het een geweldig idee is, maar let op, het is gevaarlijk! Ik vind het essentieel om op één doel, één missie te focussen. Als u het geluk hebt een niche te vinden die goed draait, diep ze dan volledig uit en benut ze ten volle, maar weersta aan de verleiding om ze uit te breiden! Dat is zeer belangrijk.

U moet natuurlijk naar uw klanten luisteren, maar blijf gefocust op de niche die u hebt ontdekt. U moet alles geven, al het mogelijke doen, ook als dit ten koste van andere projecten gaat. Het is die eenvoud en focus die vruchten afwerpt! Qualifio is bijvoorbeeld geen e-mailingtool. Wij willen de beste te zijn in onze niche (interactieve marketingcampagnes en gegevensverzameling) in plaats van ‘goed’ te zijn in een groter aantal functionaliteiten.”

9) Wees paranoïde (maar niet té)

“Andy Grove zei ooit dat alleen paranoïde mensen overleven ... En hij had het niet helemaal mis: niets is ooit zeker. U moet naar uw klanten en de markt blijven luisteren, bescheiden zijn, u blijven afvragen of u het goed doet en kritiek aanvaarden. In 2007 was Nokia nog de ster van de mobiele telefonie! Twee jaar later, na de lancering van de iPhone, hebben ze alles, of bijna alles, verloren ... Conclusie: rust nooit op uw lauweren, wees nooit arrogant. Dat is echt een absolute vereiste!”

10) Voel u niet verplicht om fondsen te werven

“Een bedrijf starten zonder fondsenwerving stelt u in staat om erg pragmatisch, efficiënt, realistisch te zijn en direct te focussen op een vitaal doel: verkopen en geld verdienen voor uw bedrijf om uw kosten te dekken (en uzelf een loon uit te betalen!) Bij Qualifio hebben we pas zes jaar na de lancering van het product onze eerste kapitaalronde gestart. We waren klaar om op te schalen en de markt was voldoende rijp. De fondsenwerving heeft ons in staat gesteld om naar een hogere versnelling te schakelen en vooral om mensen te laten groeien (human first).”

11) Wees niet geobsedeerd door de concurrentie

“Uiteraard moet u aandacht besteden aan uw concurrenten; ze zijn een belangrijk deel van uw business. Als u geen concurrenten hebt, stel u dan de juiste vragen: misschien is er geen markt voor het product of is de markt niet rendabel? Concurrentie is nuttig: ze belet u bepaalde fouten te maken, brengt u op ideeën en helpt u om de markt op te voeden en te veroveren. U moet enkel een manier vinden om beter te zijn dan de concurrentie! (lacht)”

Tot slot moet u zich realiseren dat niets echt loopt zoals gepland wanneer u uw bedrijf opstart. Om te slagen moet zich kunnen aanpassen, afwijken van het plan, een andere richting uitgaan ... Het enige wat echt telt, is uw optimisme, uw wil om te slagen, uw vastberadenheid, uw neiging om het glas half vol te zien, uw aanpassingsvermogen, uw capaciteit om vooruitgang te maken. Als u een reden zoekt om het op te geven of niet te beginnen, vindt u die altijd ... Hou u ver van defaitisme; zet door! Ten slotte, om Winston Churchill te parafraseren: een bedrijf oprichten is een beetje “enthousiast van mislukking naar mislukking gaan.”

 

Olivier Simonis

Olivier Simonis is medeoprichter en CEO van Qualifio, dat hij in 2011 oprichtte met Serge Rappaille. Hij is ook medeoprichter van 87seconds (video-agentschap) en Javry (leveringsplatform voor fairtrade-koffie). Voor hij Qualifio oprichtte, was Olivier directeur Marketing & Digital bij Rossel (uitgever van Le Soir, SudPresse, Vlan ...). Hij begon zijn loopbaan als consultant bij PwC in Washington DC.