Naast de kleine en middelgrote lokale bioproductmerken hebben sommige producenten ervoor gekozen de handen ineen te slaan. Die coöperaties hebben niet alleen een filosofische insteek, maar vormen ook een heus businessmodel.

Korte distributiekanalen

Coprosain staat al 40 jaar voor een organisatie van producenten en korte distributiekanalen voor producten van de boer en bioproducten. De coöperatie maakt een sterke groei door met op dit moment:

- 3 winkels in Wallonië en Waals-Brabant

6 vrachtwagens en 22 markten, waarvan zeven 100% biologisch

een groothandelssector voor vlees en vleeswaren

Hierbij worden direct 48 en indirect 45 nieuwe banen gecreëerd. Zonder deze coöperatie had ruim een derde van deze marktspelers hun activiteit niet kunnen voortzetten.

Duurzame ontwikkeling voor iedereen

Of het nu gaat om de producenten, verwerkers of consumenten, de collaboratieve economie profiteert in elke schakel van de coöperatie. Wat is het grootste voordeel van de korte distributiekanalen en lokale labels? Ze geven iedereen macht: 

- Producenten: ook al lijkt het bestek bindend, de producenten worden wel gesteund door de coöperatie. Zo zijn zij het hele jaar verzekerd van constante prijzen. Daardoor kunnen ze zich wapenen tegen de risico's van het vak, zoals de waardevermindering van het graan twee jaar geleden. De traditionele bedrijven daarentegen kregen de volle laag. 

- De verwerkers: vanuit de werkplaats op hun boerderij bepalen zij zelf voor welke prijs zij hun producten aan de coöperatie willen verkopen.

- De consumenten: Paul Vankeerberghen zegt: "Consumenten krijgen meer macht omdat zij niet meer worden bedonderd door een bepaalde levensmiddelensector. Ze kopen bewust."

Een organisatie met twee pijlers

Algemene vergadering, benoeming coöperatieleden na proefperiode, raad van bestuur… De verticale manier van werken van de coöperatie wordt ondersteund door een horizontale organisatie. Binnen de coöperatie worden groepen samengesteld op basis van productsoort/ belangen. Zo worden de varkenshouders verenigd om te praten over:

- productiebestekken

- leverschema's: als er vier varkens per week meer geleverd moeten worden, wordt bekeken of de bestaande producenten dat volume aankunnen, dan wel of er een nieuwe producent moet worden toegewezen

- de prijs die ze willen hebben

Deze manier van werken is gelijktijdig interessant, doeltreffend en dynamisch.

Op weg naar een e-coöperatie

Paul Vankeerberghen, industrieel ingenieur en zoon van landbouwers, werd twintig jaar geleden directeur van Coprosain met zijn ervaring op het gebied van project- en teammanagement. Hij heeft destijds de winst geherinvesteerd in de automatisering van het bedrijf  Met de opkomst van de generatie Y en het gebruik van digitale middelen wordt voortdurend nagedacht over het businessmodel, met: 

- in 2014 een Facebookpagina: 9000 likes later hebben dertigers met jonge kinderen zich gevoegd bij oudere consumenten.

- commerciëlere website met online bestelmogelijkheid in ontwikkeling.

- een concept voor een workshop voor bereide maaltijden. Deze mogelijkheid om samen te creëren keert het tijdperk van de individualistische Belgische landbouw de rug toe. En er is sinds twee jaar belangstelling van Vlaamse producenten: vertegenwoordigers komen dit inspirerende coöperatieve model bekijken.

Bijdrage:

Paul Vankeerberghen

Paul Vankeerberghen is al twintig jaar directeur van de landbouwcoöperatie Coprosain (COopérative de PROduits SAINs). Deze uit de roboticasector afkomstige industrieel ingenieur predikt "een open geest om te innoveren, zichzelf ter discussie te stellen en oplossingen voor problemen te vinden". 

Verzend