Op welke vlakken kan telewerk een hefboom zijn voor bedrijven in tijden waarin mobiliteit, milieu en welzijn van werknemers het onderwerp van debat zijn? Frédéric Robert, advocaat gespecialiseerd in het sociaal recht en telewerkreglementering, maakt een stand van zaken op.

Anders gaan werken

Telewerk, home office, thuiswerk, telewerken van thuis uit, werken van op afstand,… Het zijn allemaal manieren van werken. Deze NWOW (“New Ways of Working”) verschillen onderling en worden vaak met elkaar verward. Telewerken is het uitoefenen van een professionele activiteit vanop afstand waarbij steeds gebruik wordt gemaakt van informatie- en communicatietechnologie (ICT). Bij thuiswerken daarentegen, wordt niet noodzakelijk gebruik gemaakt van ICT-middelen. 

Het potentieel van technologie

Het concept “telewerken” vindt zijn oorsprong in de jaren 70, met de opkomst van de eerste modems. Sindsdien heeft deze manier van werken zich op een min of meer informele wijze ontwikkeld. Vanaf de jaren 90 is men het telewerken echter wettelijk gaan reglementeren, zowel op Belgisch als op Europees niveau. Dit ging hand in hand met de opkomst van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (VPN, email, internet) en de opmars van “generatie Z” met haar enorme potentieel voor ondernemingen. 

Zelfontplooiing en productiviteit

In bevragingen geven sommigen aan dat ze de neiging hebben om meer te doen als ze vanop afstand werken. Anderen verkiezen duidelijk naar het bureau te komen om zich te concentreren of voor de interactie. Bij de meerderheid van telewerkers merkt men echter een stijging op van:

- De flexibiliteit en de autonomie

- De levenskwaliteit en het evenwicht tussen werk en privéleven

- De motivatie en de productiviteit

Kostenbesparing

Eenmaal de werkgever de nodige investeringen op het vlak van IT-uitrusting en netwerkbeveiliging gedaan heeft, kan telewerk hem kosten besparen. Om hoeveel het gaat, hangt in wezen af van de ruimte waarin de werkgever gevestigd is en de kosten die hiermee gepaard gaan, alsook verwarmings- en facilitaire kosten. De kost van de “lokalen” vormt voor bedrijven namelijk de tweede grootste uitgavepost na het personeel. Frédéric Robert benadrukt het belang hiervan: “Beeld u in hoeveel een KMO in volle expansie kan besparen door een plateau van vier werkposten te huren voor acht werknemers die om beurten op locatie komen werken.” Tel hierbij nog het feit dat een telewerker geen verplaatsingskosten genereert en evenmin gebruik maakt van zijn bedrijfswagen.

Een heroriëntering van het management

De grootste drempel voor het openstellen van telewerk is niet van financiële aard. Het wordt vaak verhinderd door de vooroordelen van bedrijfsleiding en management. Frédéric Robert constateert: “Er moet nog veel gebeuren op het vlak van opleiding. Men moet echt leren omgaan met de afstand tot de werknemer die zich gaat manifesteren. De vrees bestaat ook dat telewerkers geïsoleerd geraken van de rest van het team. Daarom zal een regime van voltijds telewerk slechts zelden voorkomen. Een frequentie van 2 dagen per week is in het algemeen het maximum, maar dit moet overwogen en opgebouwd worden door de partijen. Het is een echte bedrijfsfilosofie.” 

Bezint eer ge begint

Vooraleer u beslist telewerk te introduceren, moet u:

- de profielen en functies identificeren die zich tot telewerk lenen;

- een testfase initiëren op departementsniveau;

- een contractueel kader voorzien voor aspecten rond veiligheid, verzekering, evenwicht werk-privéleven, kostenverdeling tussen werkgever en loontrekkenden,…

- overleg plegen met de vakbond, als die er is

Een echte socio-economische troef

Met 20% van haar populatie actief in het telewerken, doet België het beter dan haar Franse buren en de Mediterrane landen. De “goede leerlingen” zijn vooral Nederland en de Scandinavische landen. Zeker volgens de statistieken is het aangeraden om hun voorbeeld te volgen: tussen 2012 en 2015 is de duurtijd van de verplaatsing tot Brussel voor 9 op 10 werknemers met 25% gestegen (cijfers: Agoria 2015). Talrijke Brusselse bedrijven erkennen dat ze om deze reden moeilijkheden ondervinden bij het aanwerven en behouden van personeel. Telewerk verandert dus niet alleen het leven van zowel het bedrijf als de werknemer, maar zou ook kunnen bijdragen aan de herziening van bepaalde modellen en een nieuwe socio-economische impuls kunnen betekenen.

Bijdrage:

Frédéric Robert

Frédéric Robert is advocaat gespecialiseerd in het sociaal recht en auteur van talrijke werken en artikels over telewerk.

Verzend