Vandaag zijn extralegale voordelen een integraal onderdeel van het loonpakket. Het gaat om maaltijdcheques, bedrijfswagens, groepsverzekering ... Zowel de werkgever als de werknemer hebben er - meer of minder - voordeel bij. Guy Chavagne, fiscaal adviseur bij Securex, overloopt de interessantste voordelen voor werkgever en werknemer. In welk opzicht zijn dit ‘extra’ voordelen?

Minder sociale bijdragen, meer koopkracht

Extralegale voordelen zijn kleine - en soms zelfs grote - ‘extra’s’ bovenop het basisloon. Het zijn op zich al voordelen, want:

  • de werkgever: betaalt minder sociale bijdragen dan bij een loonsverhoging;
  • de werknemer: ziet zijn koopkracht toenemen.

Maar naast deze pluspunten vergeten we vaak dat ze:

  • voor de werkgever: volledig, gedeeltelijk of ... helemaal niet fiscaal aftrekbaar zijn. De aftrek van deze voordelen kan verschillen naargelang de werkgever een natuurlijke persoon, een rechtspersoon, een vennootschap of een vzw is;
  • voor de werknemer: afhankelijk van het type en onder bepaalde voorwaarden al dan niet onderworpen zijn aan sociale zekerheidsbijdragen en/of belastingen.

De top vier van de voordelen werkgever/werknemer

Bedrijfswagens, tankkaarten, maaltijdcheques, smartphones en laptops worden vaak als populairste extralegale voordelen genoemd. Maar de vier interessantste voor werkgever en werknemer zijn volgens Chavagne: 

  • kosten eigen aan de werkgever: dit zijn de kosten ten laste van de werkgever die verband houden met het werk van de werknemer (representatiekosten, bureaukosten ...). Om de rechtszekerheid te verhogen kan de werkgever aan de Dienst Voorafgaande Beslissingen een akkoord vragen voor de toegekende bedragen. Die beslissing bindt de werkgever en de belastingadministratie gedurende een bepaalde periode. Deze kosten zijn niet belastbaar. De RSZ is echter veel strikter dan de belastingadministratie en is niet altijd gebonden door de fiscale akkoorden;
  • groepsverzekering: een verzekeringspolis die de werkgever voor zijn werknemers afsluit bij een verzekeringsmaatschappij. Zo wordt voor de werknemer een ‘spaarpotje’ aangelegd waarmee hij zijn pensioen kan aanvullen wanneer hij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. Onder bepaalde voorwaarden kan het opgebouwde kapitaal echter worden opgenomen voor het pensioen, bijvoorbeeld wanneer de werknemer een vastgoed wil aankopen of werken wil laten uitvoeren in zijn woning. De werkgever betaalt 8,86% in plaats van 25% sociale bijdragen. Dit voordeel moet worden toegekend aan alle werknemers, ongeacht hun verdiensten;
  • aandelenopties: het recht om aandelen van een bedrijf of bedrijvengroep te kopen gedurende een bepaalde periode en tegen een bepaalde prijs. Ze zijn niet onderworpen aan sociale zekerheidsbijdragen en worden tegen een gunstig tarief belast. Aandelen houden daarentegen ook een risico in. De houder is immers blootgesteld aan beurs- en conjunctuurschommelingen. Voordeel voor de werkgever: geen sociale zekerheidsbijdragen te berekenen en aftrekbaar als loon;
  • warrants: gebaseerd op hetzelfde principe als aandelenopties, maar de werknemer kan ze vanaf de volgende dag verkopen en is dus niet aan beursrisico's blootgesteld. Voor de werkgever is dit ook een 100% fiscaal aftrekbare vergoeding.

Extralegale voordelen, maar ook toegevoegde waarde en een betere levenskwaliteit

Andere extralegale voordelen worden steeds populairder. Ze bieden een antwoord op het welzijn van de werknemers, de groeiende vraag naar NWOW (New Way of Working) of hedendaagse nijpende kwesties. Het gaat onder meer om:

  • deeltijds werk;
  • telewerk;
  • kinderopvang en aanvullende kinderbijslag;
  • verplaatsingsvergoeding;
  • om de zachte mobiliteit te bevorderen: het gaat om een vrijstelling van sociale zekerheidsbijdragen en belastingen van de kilometervergoeding (0,23 euro/km) voor professionele verplaatsingen en woon-werkverkeer met de fiets van werknemers en leidinggevenden;
  • dienstwoning;
  • cultuur- en sportcheques;
  • ecocheques. 

Nieuw vanaf 1 januari 2019

In het kader van de maatregelen inzake mobiliteit en milieu horen we steeds vaker spreken over ‘cash for car’ of ‘mobiliteitsvergoeding’, namelijk een bedrijfswagen inruilen voor geld om de verplaatsing te betalen. Vanaf 1 januari 2019 wordt de wet inzake het mobiliteitsbudget van kracht. Werknemers kunnen hun bedrijfswagen dan inruilen voor een milieuvriendelijker model of alternatieve en duurzame vervoermiddelen (zachte mobiliteit of openbaar vervoer, door de werkgever georganiseerd collectief vervoer, deelauto, verblijfskosten) en het saldo wordt contant uitbetaald. Dat is des te zinvoller omdat zowat 40% van het wagenpark in ons land uit bedrijfswagens bestaat. 

Elk bedrijf zijn extralegale voordelen

De werkgever kan kiezen welke extralegale voordelen hij zijn werknemers aanbiedt. Dit zal bijvoorbeeld afhangen van:

  • de functie binnen het bedrijf: een vertegenwoordiger of een kaderlid, zowel junior als senior, zal vaak een bedrijfswagen krijgen;
  • managementbeleid: in sommige bedrijven krijgt alleen het management bepaalde voordelen. In andere bedrijven krijgt iedereen in de hiërarchie dezelfde voordelen;
  • de bedrijfscultuur: in een CSR-gericht bedrijf (Corporate Social Responsibility) of een bedrijf met een ecologische activiteit zal het personeel uiteraard geen zware bedrijfswagen krijgen;
  • het type werk: webdesigners of community managers kunnen makkelijker thuis werken dan een verkoper in een winkel;
  • de sector waarin u actief bent: als u eigenaar bent van een winkel kunt u uw werknemers bijvoorbeeld een kortingkaart geven voor de producten of diensten die in de winkel worden verkocht. Voor sommige kernactiviteiten ligt dit uiteraard meer voor de hand dan voor andere.

In de meeste bedrijven stellen we een verschil vast in de extralegale voordelen voor mannen en vrouwen ... zoals er ook een loonverschil is. (Bron: Statbel, 2017)

Kortom, er bestaat een ruim gamma extralegale voordelen - van de meest populaire tot de meest verantwoordelijke en speculatieve. Ze moeten in elk geval onderhandeld worden tussen werkgever en werknemer om een win-winsituatie te vinden.

 

Guy Chavagne

Guy Chavagne heeft een lange carrière als fiscalist opgebouwd. Hij heeft talloze artikels geschreven en opleidingen gegeven over boekhouding en fiscaliteit. Hij is al meer dan twintig jaar fiscaal adviseur bij Securex.