Chocolade, bier, frieten, wafels, mosselen… Vraag een Amerikaan of Brit waaraan hij denkt bij het woord “België” en de kans is groot dat hij antwoordt met een voedingsmiddel. Dat is ook niet zo verwonderlijk, zegt Pieter Weyn, Economic Affairs Advisor van Fevia, België en voeding zijn nauw met elkaar verbonden. 

Precies 4.532 voedingsproducenten zijn er in ons land, zo blijkt uit cijfers van Fevia, de federatie van de Belgische voedingsindustrie. “Dat is wel inclusief 2.815 bakkers (bron: Economisch jaarverslag FEVIA 2014)”, nuanceert Weyn. “Als u die er uit laat, zijn er 1.717 verwerkende voedingsbedrijven in alle mogelijke sectoren: bier, chocolade, slachthuizen, noem maar op.”

De boeren en de distributiebedrijven zijn in deze cijfers niet inbegrepen, maar dan nog vertegenwoordigt de sector een enorme economische kracht. “Reken op zo’n 48 miljard euro omzet, 7,4 miljard euro toegevoegde waarde en 73.200 voltijds equivalente jobs”, zegt Weyn.

Groenten en vlees

Het opmerkelijke aan de Belgische voedingsindustrie is dat er niet één sector is die er uitspringt, zelfs ons beroemde duo bier en chocolade vormen niet de hoofdmoot. “Qua omzet is de vleesverwerkende industrie de grootste”, legt Weyn uit. “Daarna volgen de groentenverwerkers, zeker in diepvriesgroenten en -aardappelproducten staan we heel sterk. Ongeveer 40% van de totale Europese export en 20% van de wereldexport in diepvriesgroenten vertrekt in ons land.”

Veilige voeding

Als kmo de voedingsmarkt betreden, is geen proces dat u in 1, 2, 3 mag afhaspelen, waarschuwt de economisch specialist. “U moet heel goed nadenken over de manier waarop u uw product in de markt zet. Het grote geluk is wel dat België al een imago heeft van zeer lekkere voeding, die in uitstekende hygiënische omstandigheden werd geprodcueerd. Op die golf kunt u dus meesurfen. België zelf is wel al een mature en heel concurrentiële markt, u zult dus een manier moeten vinden om er “uit te springen” en u te onderscheiden van de grote merken om van uw product een succes te maken. En daar bestaan geen tovermiddelen voor.”

Varkenssnuiten

Eén alternatief zou wel export kunnen zijn. Het merk “België” kan voor veel bedrijven een troefkaart zijn om hun producten in het buitenland te verkopen. “Eén van de manieren waarop wij onze Belgische voedingsbedrijven helpen, is dan ook door met het merk Food.be – Small country. Great food onze voeding wereldwijd te promoten.”

Export heeft dus een groot potentieel, maar men moet ook voorzichtig zijn. “Ik zou eerst proberen het merk op te bouwen in België en dan pas naar het buitenland trekken”, zegt Weyn. “Maar export is zeker te overwegen. Sinds 2005 is de omzet van Belgische voeding bij ons met 37% gestegen, in het buitenland was dat 62%. We moedigen export aan naar heel Europa, maar ook bijvoorbeeld naar China. Dat is een gigantische markt, met potentieel een miljard kopers en een snel rijker wordende middenklasse die geïnteresseerd is in buitenlandse producten.”

Ook veiligheid vindt de Chinees belangrijk, zeker na een paar recente voedselschandalen. “En daar kunnen wij goede papieren voorleggen. Vooral chocolade, bier en zuivel zijn booming business in Azië, maar ook vlees. We exporteren bijvoorbeeld heel veel vlees van het zogenaamde “vijfde kwartiel” naar China. Dat zijn bijvoorbeeld varkenssnuiten en –staarten. Bij ons krijgt men dat niet meer verkocht, terwijl Chinezen er verzot op zijn.” 

Lonen en energie

Een grote uitdaging voor de sector blijft wel de loonkost en de stijgende energieprijzen, zegt Weyn. “Tegenover onze drie buurlanden hebben we een loonhandicap van zo’n 21% en ook energie wordt snel duurder. Innovatie en procesverbetering kunnen helpen om concurrentieel te blijven, maar gelukkig neemt ook de overheid maatregelen met bijvoorbeeld de taxshift.” 

Pieter Weyn

Pieter Weyn is Economic Affairs Advisor bij Fevia, de federatie van de Belgische voedingsindustrie. Hij is economist van opleiding en werkte eerder als trainee bij de Europese Commissie (DG Economie en Financiën). In zijn vrije tijd gaat hij graag op restaurant of op reis buiten Europa.

Verzend