In België kunnen 77% van alle bedrijven met personeel als een familiebedrijf beschouwd worden. Hun impact op het vlak van tewerkstelling, economische groei en hun bijdrage in export en innovatie is onmiskenbaar groot. Samen zijn zij goed voor 45% van het totaal aantal jobs in ons land en dragen ze 33% bij tot het totale bbp*. Familiebedrijven vormen m.a.w. een belangrijke motor van onze Belgische economie.

De kracht van het familiebedrijf

In tijden waarin uitgebreid aandacht wordt gespendeerd aan start-ups opgericht ‘anno 2016’, durft men wel eens te vergeten dat ook de bedrijven ‘anno 1916’ na al die jaren nog steeds enorme waarde weten te creëren voor de economie. In heel wat gevallen gaat het om familiebedrijven, die tot op vandaag nog steeds de meerderheid vormen van alle ondernemingen in de meeste landen.

Maar wat maakt het familiebedrijf tot op vandaag zo krachtig? Ze beschikken op z’n minst over één extra troef die dagelijks kan ingezet worden in de organisatie: de familie. Haal de familie weg uit het familiebedrijf en de ziel, de passie, het vakmanschap gaan vrijwel zeker verloren. Door de familiale betrokkenheid zijn deze ondernemingen eerder op de lange termijn gericht, wordt er veel belang gehecht aan werkzekerheid voor de medewerkers en prijken de klant en de kwaliteit nog sterker bovenaan de agenda. Immers, bij nalatigheid staat niet alleen de reputatie van het bedrijf maar ook deze van de ganse familie op het spel. En dat beseffen ook de meeste klanten en andere belanghebbenden, die in enkele recente internationale studies aangaven meer vertrouwen te hebben in familiebedrijven dan in andere organisaties.

Een keerzijde?

Anderzijds zijn familiebedrijven lang niet altijd een sprookje. De bijzondere eigenschappen die voortvloeien vanuit de familie hebben ook een keerzijde indien zij niet goed ingezet worden in het bedrijf. Lange-termijn oriëntatie en stabiliteit kunnen bijvoorbeeld uitmonden in overdreven conservatisme of een gebrek aan strategische visie, en ongebreidelde familiale betrokkenheid kan leiden tot een verstarde organisatie waarin geen beslissingen meer worden genomen. Medewerkers kunnen het ook als frustrerend ervaren indien er incompetente familiale opvolgers aan boord komen, die bovendien als enige aanspraak kunnen maken op de topposities in het bedrijf. 

Familiebedrijven hebben in sommige gevallen een schaduwkant, maar terzelfdertijd ook een schitterende kant waar zorg voor moet gedragen worden. Enerzijds vormt goede communicatie hierbij de sleutel om de familie optimaal in te kunnen blijven zetten in het bedrijf. Anderzijds dient men ook te waken over het evenwicht tussen het bedrijf, de familie en de individuele betrokkenen, wil men zowel als familie en als bedrijf succes blijven ervaren. En tot slot: dreigt u als familie of als bedrijf in de toekomst vast te lopen, durf dan eens terug te gaan naar uw roots, en u de vraag te stellen met welk passend antwoord overgrootvader zou zijn afgekomen in 1916. Zonder twijfel kan u hieruit ook bijzonder veel inspiratie halen.

*Lambrecht, J. en Molly, V. (2011). Het economische belang van familiebedrijven in België, Kortrijk, FBNet Belgium.

Vincent Molly

Vincent Molly

Vincent Molly is professor Ondernemerschap en Familiebedrijven aan de KU Leuven en gastprofessor Financieel Management aan de UAntwerpen. Hij is tevens mede-oprichter van Familymind. Zijn passie en ervaring situeren zich in het domein van familiale ondernemingen; bedrijfsoverdracht; strategisch en financieel management in kmo's.

Verzend