Groen, biologisch en ecologisch: het aantal producten en bedrijven dat zich onder deze noemer labelt, is haast niet meer te tellen. Waar stopt de hype en waar begint de realiteit? Professor Steven Van Passel legt uit.

Er zijn weinig ondernemingen die zich vandaag niet graag labelen als “ecologisch bewust”. En dat is niet zo verwonderlijk, zegt Van Passel. “De groene trend is de hype ondertussen al overstegen. Er is geen alternatief, het is a given geworden voor bedrijven. We leven nu eenmaal in een maatschappij waar duurzaamheid hoog op de agenda staat en waarin de problemen met ons milieu onderkend worden, ook op het vlak van economie en gezondheid.”

De motor achter deze trend is een combinatie van zowel consumenten die er naar vragen als bedrijven die inspelen op die vraag. “Er is niet één specifieke aanzet”, aldus Van Passel. “Of alle consumenten er al wakker van liggen, dat betwijfel ik wel. Het is nu vooral nog een vocale minderheid. Maar die zorgt er wel voor dat al maar meer ondernemingen dit willen waarderen.”

Oppassen voor greenwashing

Toeval of niet: er zijn de laatste tijd inderdaad heel wat start-ups die zich vol overgave op de markt voor biologische en milieuvriendelijke producten heeft gestort. Hier ligt voor bedrijven dan ook nog potentieel interessant marktterrein, maar dan moeten hun daden wel geloofwaardig overkomen, waarschuwt de professor. “Een bedrijf dat een “duurzaam” product op de markt brengt, maar dat wel met milieuonvriendelijke technieken produceert… dat komt natuurlijk als een boemerang in uw gezicht terug. Het fenomeen heet ook wel “greenwashing”: u groener of maatschappelijk verantwoordelijker voordoen dan u eigenlijk bent.”

Wat die geloofwaardigheid betreft, is de professor al bij al optimistisch. Ook bij bedrijven die traditioneel een slecht imago hadden, zijn nu er heel wat die bewust en consciëntieus met het milieu omgaan. “Zo’n erfenis uit het verleden zegt natuurlijk niet alles. De context is vandaag helemaal anders, de mensen die aan het roer staan zijn anderen. Ik zie heel veel ondernemingen die niet weglopen van problemen, maar ze deugdelijk proberen op te lossen. Kijk maar naar Umicore. We mogen hen beoordelen op hoe ze omgaan met hun verleden, maar zeker ook op hun huidige daden.” 

Er zit nog waarde in een stort

In het overaanbod aan biologische, organische, groene en milieuvriendelijke initiatieven is het lastig om te kiezen, zegt Van Passel, maar één trend dat hij alvast opmerkelijk vindt, is enhanced landfill mining. “Dat betekent dat men oude stortplaatsen gaat hervalideren. Vroeger werd afval gestort, later verbrand en nog later werd het verbrand om er energie uit te halen. Nu gaat men oude afvalsites ontsluiten om de afval opnieuw te recycleren en de opgehaalde materialen te herbenutten. En daarin zit een belangrijke les: kiezen voor een langetermijnoplossing is altijd milieuvriendelijk.” 

Steven Van Passel

Steven Van Passel is milieueconoom en als Associate Professor verbonden aan de Universiteit Antwerpen en de Universiteit Hasselt. Hij is daarnaast ook Raadgever Energie, Klimaat en Landbouw op het kabinet van viceminister-president Liesbeth Homans. 

Verzend