Voor een ondernemer die een nieuw bedrijf wil opstarten, duikt in alle afwegingen telkens weer één fundamentele onbekende op: stemt mijn project overeen met de verwachtingen, de behoeften van de markt die ik wil veroveren?

Om daarop te antwoorden, zweren sommigen bij het instinct, dat kleine inwendige stemmetje dat blijft herhalen dat het allemaal gaat lukken. Daarnaast zijn er marktstudies en opiniepeilingen: ongetwijfeld nuttige methodes, maar complex en duur. Een recentere tendens is crowdsourcing: bedrijven creëren en testen in real time nieuwe diensten en producten in een rechtstreekse samenwerking met de klanten via het internet.

Overleg in real time

Hier beperkt men zich niet tot het uitnodigen van enkele vooraanstaande consumenten of andere opinieleiders om te praten over het project: de vraag wordt rechtstreeks gesteld aan vele honderden, zelfs duizenden mensen, met name via sociale netwerken. In sommige gevallen, bijvoorbeeld via de portal eYeka (een marketingplatform dat bedrijven de kans biedt om hun eigen wedstrijden te lanceren), biedt men al wie dat wenst de mogelijkheid om een nieuw product of een nieuwe dienst voor te stellen. Het bedrijf kan er vervolgens het beste voorstel uit kiezen. Deze benadering lijkt a priori bijzonder voordelig voor het bedrijf: het moet geen beroep doen op dure marktstudies en het loopt theoretisch minder risico’s op een zware mislukking dan wanneer het zijn geluk in het wilde weg beproeft. 

Een model dat niet risicoloos is

Het outsourcen van het creatieve proces van een bedrijf is echter niet vrij van risico’s: het kan afbreuk doen aan het DNA van het bedrijf met het risico dat een deel van het personeel gedemotiveerd raakt omdat ze het gevoel hebben minder te kunnen bijdragen aan de creatie van dingen. De consumenten zijn ook niet altijd in staat om hun behoeften te definiëren. Eenmaal geconfronteerd met het eindproduct, is er bijgevolg geen sprake meer van massaal succes. Verder is het belangrijk om goede stimuli te vinden die potentiële klanten ertoe aanzetten deel te nemen aan het creatieve proces: geschenken, kortingsbonnen, premies, … De keuze is uitgebreid, maar de garanties op een goede return on investment zijn een pak schaarser. 

Niet voor alle domeinen

Deze aanpak is dus bijzonder interessant, maar het nut ervan kan verschillen naargelang de sector, de grootte van het marktaandeel of de fase in de levenscyclus van het bedrijf. Een groep zoals Coca-Cola kan bijvoorbeeld erg makkelijk voordeel halen uit de ervaring door een product te lanceren dat werd uitgedacht door zijn klanten: een eventuele commerciële mislukking zal worden gecompenseerd door de winsten op het vlak van reputatie en door de community die wordt gecreëerd in de loop van het project. Crowdsourcing is bovendien bijzonder geschikt voor de culturele sector, bijvoorbeeld voor de financiering van films, documentaires of zelfs reportages. 

Verzend