Na een wat aarzelende start heeft ook de Belg nu volop het online shoppen ontdekt. Webwinkels schieten als paddenstoelen uit de grond en groeien en bloeien. Valt er dan enkel manna uit de hemel? Patricia Ceysens, voorzitter van BeCommerce, maakt de balans.

Het Belgische e-commerce landschap

De speeltijd is nu echt wel voorbij

Jarenlang was België niet bepaald het haantje-de-voorste als het op e-commerce aankwam, maar ondertussen blijkt ook in ons land de opkomst van de internetwinkels niet te stuiten. We hebben in relatief volume nog altijd wel een achterstand op landen als Nederland en Groot-Brittannië (laat staan de V.S.), maar die zijn we traag maar gestaag aan het inlopen. “Er wordt almaar meer online geshopt en er komen steeds meer e-winkels bij”, zegt Patricia Ceysens.

Waar staat België nu op het gebied van e-commerce?
“Uit de tweede editie van onze BeShopping 100, de jaarlijkse analyse van de 100 grootste webwinkels in België, blijkt dat die in 2014-2015 een omzet hebben gedraaid van 2,6 miljard euro. Vorig jaar was dat 1,1 miljard. De groei zit er dus nog altijd goed in. Zowat 72% van die omzet wordt door buitenlandse winkels gedraaid. Dat is wel iets minder dan de 75% vorig jaar, maar de meeste online aankopen van Belgische consumenten vinden plaats in buurlanden zoals Nederland, Duitsland en Frankrijk."

Wie zijn de grootste spelers in ons land?
“De top drie wordt gevormd door Amazon, 3 Suisses en Bol.com. Media Markt maakt een grote sprong van de 30e naar de 8e plaats in een jaar tijd. Vente-Exclusive.com stijgt van de 16e naar de 9e plaats en het Chinese Aliexpress, die vorig jaar niet eens op de ranglijst stond, bevindt zich dit jaar op de 10e plaats. Dat duidt dus aan dat het nog steeds een zeer beweeglijke markt is, waar nog grote verschuivingen kunnen plaatsvinden.”

De Belgische klant

België is een klein land, heeft dat een invloed op onze e-winkels?
“Belgische webwinkels moeten kort na hun lancering overwegen om naar het buitenland te trekken, in tegenstelling tot de e-handelaars uit onze buurlanden, waarvoor de eigen binnenlandse markt meer potentieel biedt. Die internationale strategie begint ook haar vruchten af te werpen. Uit onze analyse blijkt dat wat grensoverschrijdende e-commerce betreft, Belgische webwinkels zich vooral toespitsen op Frankrijk, Nederland, de V.S. en het V.K.”

Wat zijn de Belgische troeven wat betreft e-commerce?
“We zijn gelegen in het hart van Europa en we staan bekend als internationale logistieke draaischijf. Bovendien zijn mensen hier over het algemeen goed opgeleid en spreken ze meestal verschillende talen. Als een Frans bedrijf de Nederlandse markt wil betreden, moeten ze daarvoor speciaal Nederlandstalig personeel aanwerven. Wij hebben meestal mensen in huis die de taal al beheersen.”

Belgen kopen graag boeken, tickets en reizen online. Zijn er productcategorieën die nog niet online doorgebroken zijn?
“Die zijn er, maar steeds minder en minder. Verse voedingsproducten bijvoorbeeld, dat is iets wat veel mensen nog graag in de supermarkt kopen. In het buitenland zien we daar echter al wat bewegen.”

Omgaan met concurrentie

Is het nog mogelijk om als nieuweling tegen reuzen als Zalando of Bol.com op te boksen?
“Dat is niet zo gemakkelijk, want zij hebben natuurlijk al enorme schaalvoordelen, ze hebben ook al een stuk van de markt ingepikt en naamsbekendheid opgebouwd. Ik denk dat het nog wel kan lukken als u zich op niches gaat richten. In de clinch gaan met Zalando op de algemene kledingmarkt, daar zou ik voorzichtig mee zijn, maar als u zich echt gaat specialiseren, bijvoorbeeld in pakweg zwangerschapskleding, dan maakt u zeker nog een kans. Men beschikt als kleine nieuwkomer natuurlijk ook wel over een paar troeven. U kunt heel efficiënt werken en snel inspelen op nieuwe trends bijvoorbeeld. Een hele grote webwinkel is als een logge tanker, die heeft daar meestal meer tijd voor nodig. Een kleinere nieuwkomer is meer een speedboat. Op de internetmarkt volgen trends en evoluties elkaar heel snel op, er is weinig dat al definitief vastligt, daarom moet u snel kunnen reageren.”

Of men ontwikkelt een volledig nieuw en inventief businessmodel.
“Absoluut! Iets waarmee u een nieuwe markt creëert of waar u de eerste mee bent. Misschien iets dat heel disruptief werkt en waarmee u een sector op zijn kop zet, zoals AirBnB in de hotelsector bijvoorbeeld. Maar men hoeft niet zo hoog te mikken. Kent u DeelEenKoe.be? Dat is een site waar men samen met andere mensen een complete koe kan kopen, waarna het vlees versneden wordt door een slager en verdeeld wordt onder de kopers. Dat is een heel leuk idee én een geweldig succes.” 

Heeft u nog een laatste tip voor mensen die een webwinkel willen beginnen?
“U mag nooit vergeten dat ook een webwinkel een échte winkel is: alle commerciële wetten gelden. U zult dus heel goed uw huiswerk moeten doen om te weten welke consument u voor ogen moet houden. Bovendien zult u hem hele goede redenen moeten geven om bij u te komen kopen. Nu nog een webwinkel beginnen, “om het eens te proberen”, dat lukte een paar jaar geleden misschien nog, maar nu niet meer. Wat dat betreft is de speeltijd echt wel voorbij.”

Patricia Ceysens

Patricia Ceysens is Kamerlid voor Open VLD en is er vaste vertegenwoordiger in de commissie bedrijfsleven. Ze is tevens voorzitter van de vzw BeCommerce.

Verzend