Voedselvoorziening is, ook door de klimaatopwarming en de exponentieel groeiende wereldbevolking, actueler dan ooit. Bovendien staat de vleesconsumptie, wegens zijn grote ecologische impact, meer en meer ter discussie, en zoeken we wereldwijd naar duurzame alternatieven. Een kans voor de visindustrie? Aan de vooravond van de Seafood Expo Global, die van 25 tot 27 april plaatsvindt in Brussel, geeft plant director Pieter Note van Marine Harvest Pieters ons een inkijk in de sector.

Bepalende factoren

In de visindustrie zijn twee zaken onontbeerlijk: allereerst, de vis zelf – de sourcing – en, ten tweede, een performante logistiek. Toch beïnvloeden  nog een aantal andere factoren het productie- en distributieproces. Enerzijds is er het onderscheid tussen verse en diepgevroren producten; anderzijds is er ook een verschil tussen de consumentenmarkt (de particulier die in de winkel een stuk vis koopt) en de foodservicemarkt (ziekenhuizen, restaurants, grootkeukens...). Het is pas in functie van deze factoren dat de vragen van de sourcing – geraak ik aan het gevraagde product? – en de logistiek – krijg ik het product tot bij de klant? – beantwoord kunnen worden. Zeker voor de verse vis is het belang van logistiek daarbij evident.

Kwaliteit en duurzaamheid

Daarnaast zijn er nog een aantal andere aspecten om rekening mee te houden. Er is natuurlijk de voedselveiligheid die voortdurende inspanningen vraagt, maar evengoed de toenemende aandacht voor kwaliteitscontrole gedurende het hele productieproces - van vangst of kweek tot verwerking - en de impact ervan op het leefmilieu. Het is met het oog hierop dat de wereldwijde MSC- (Marine Stewardship Council) en ASC- (Aquaculture Stewardship Council) keurmerken, respectievelijk voor gevangen en gekweekte vis, in het leven geroepen zijn. Zij houden ook rekening met de eventuele bedreigde status van sommige vissoorten.

Toch beantwoordt nog lang niet alle vis aan deze standaarden. Met name in België is er op dit vlak nog werk aan de winkel: zo is onze Noordzeetong nog niet MSC-gecertificeerd, o.a. vanwege het gebruik van boomkorren (sleepnetten die schadelijk zijn voor de zeebodem). Omdat meer en meer ketens vragen naar vis met een label, speelt dit in het nadeel van de Belgische vissers. Nederland en Engeland bijvoorbeeld schakelden al over naar andere soorten netten die minder bodemverstoring en bijvangst veroorzaken, waardoor de tong die zij leveren wél het label krijgt, en ze hun vis dus gemakkelijker verkocht krijgen.

Productie-uitdagingen...

Een andere uitdaging, en misschien wel de grootste, is om de productie beter te beheren en af te vlakken. Zoals in alle andere sectoren geldt ook in de vissector de wet van vraag en aanbod, maar gezien de korte houdbaarheidsdatum van het product is er geen mogelijkheid tot bufferen. Op piekmomenten (vb. promoties bij retailklanten) ligt de gevraagde output tot driemaal boven de normale productiecapaciteit, terwijl die op andere momenten veel lager zit. Het is dus een voortdurende evenwichtsoefening om voldoende capaciteit te hebben en de nodige werkzekerheid te bieden, en dat liefst zonder overmatig interimkrachten in te zetten. Supply chain management, waarbij leveranciers rechtstreeks inzage krijgen in de stocks van hun klanten, kan hierbij helpen. Nederland staat ook hier al een stuk verder, bij ons is nog veel verbetering mogelijk. 

En kansen!

Toch zijn er ook kansen voor de visindustrie. Zo is er bijvoorbeeld de Pangasius die een tiental jaar geleden geïntroduceerd werd: een vis die zich leent tot het maken van graatloze filets met een zachte smaak en die u op veel verschillende manieren kunt bereiden. Bovendien ook nog eens aantrekkelijk van prijs en verkrijgbaar met het ASC-label. Een vis met een erg groot verkoopspotentieel dus, en die meteen ook illustreert waar onze grootste uitdaging ligt: blijven inzetten op vis als een duurzaam, maar vooral ook lekker en betaalbaar alternatief voor vlees, en zo de visconsumptie geleidelijk verder doen stijgen.

Bijdrage:

Pieter Note

Pieter Note begon zijn carrière in de sector van de biotech, maar maakte in 1999 de overstap naar de visindustrie: eerst als manager logistiek bij Marine Harvest Pieters, nu als plant director van de vestiging te Brugge. In zijn vrije tijd houdt hij van lopen, zwemmen en fietsen.

Verzend